17 Gru

SAMODZIELNA KSIĘGOWOŚĆ W SPÓŁCE Z O.O.

(4)

poniżej zamieszczam w całości opinię prawną przygotowaną przez Pana Mecenasa Antoniego Żuraniewskiego Kancelarii Adwokackiej Adwokata Andrzeja Żuraniewskiego – http://www.adwokatzuraniewski.pl/

Kraków, dnia 7 grudnia 2012 r.

Opinia prawna

Zadane pytanie:

Czy udziałowiec i członek zarządu spółki z o.o. może prowadzić księgowość (pełna księgowość = księgi handlowe) tej spółki nie posiadając żadnych uprawnień ani certyfikatów – jeśli tak to jaka jest podstawa prawna, a jeśli nie to również jaka jest podstawa prawna?

Udzielona odpowiedź:

Do kwestii pełnej księgowości stosuje się Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. nr 121 poz. 591) zwana dalej ustawą. W myśl art. 2 ustawy ma ona zastosowanie do spółek handlowych z zastrzeżeniem wyjątków z pkt 2, wśród których nie ma spółki z o.o.

Podstawa prawna:

Art. 2.
1. Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1) spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz spółek cywilnych, z zastrzeżeniem pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego;
2) osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro;

W zadanym pytaniu mowa jest o członku zarządu spółki stąd konieczność ustalenia definicji tego pojęcia w rozumieniu omawianej ustawy.  W myśl art. 3 ust. 5 ustawy  członek zarządu spółki z o.o. jest w rozumieniu ustawy pojmowany jako członek organu jednostki.
Podstawa prawna:

Art. 3 ust. 5 a
członku organu jednostki – rozumie się przez to osobę fizyczną, pełniącą funkcję członka zarządu lub innego organu zarządzającego, członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego, jak również innego organu ad-ministrującego jednostki, powołaną do pełnienia tej funkcji zgodnie z postanowieniami umowy spółki, statutu lub innymi obowiązującymi jednostkę przepisami prawa;

Natomiast pojęcie jednostki w rozumieniu ustawy oznacza między innymi spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Podstawa prawna:

Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)   jednostce – rozumie się przez to podmioty i osoby określone w art. 2 ust. 1;

Zgodnie z art. 11 wyżej powołanej ustawy księgi rachunkowe są prowadzone przez jednostkę, stąd należy wyciągnąć wniosek, iż jednostka może prowadzić księgi samodzielnie, nawet jeśli nie posiada uprawnień o których mowa w art. 11 ust. 2 w związku z art. 76a, gdzie ustawodawca taki obowiązek nakłada. A contrario ustawodawca nie nałożył takiego obowiązku w odniesieniu do jednostki, która taką księgowość będzie prowadzić samodzielnie nie zlecając jej prowadzenia osobie fizycznej lub przedsiębiorcy.

Podstawa prawna:
Art. 11.
1. Księgi rachunkowe są prowadzone przez jednostkę.
2. Jednostka może powierzyć prowadzenie ksiąg rachunkowych przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 76a ust. 3, lub przedsiębiorcy prowadzącemu działalność w tym zakresie z innego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 278).

Wymóg posiadania uprawnień jest przewidziany jedynie dla usługowego charakteru prowadzenia ksiąg rachunkowych. Ustawodawca zawarł go w art.76a uchylając jednocześnie wcześniejsze rozporządzenie Ministra Finansów, które również dotyczyło tej kwestii. W niniejszym artykule nie ma jednak wzmianki o wymogu posiadania uprawnień przy prowadzeniu własnych ksiąg rachunkowych. Należy więc stwierdzić, ze istnieje możliwość prowadzenia ich przez członka zarządu jednostki, albo przez osobę zatrudnioną na umowę o pracę lub umowę zlecenie. Odpowiedzialność za takie działania ponosi jednak sama jednostka, a dokładniej zarząd spółki z o.o, który prowadząc księgi samodzielnie jest za nie odpowiedzialny oraz ponosi odpowiedzialność za działania osób, którym zlecił wykonywanie takich czynności, gdyż przyjmuje się, że uznał ich kompetencje za wystarczające mimo braku uprawnień. Identycznie przedstawia się sytuacja, gdy pytanie dotyczy udzialowca. Na prowadzenie ksiąg rachunkowych może mieć on wpływ pełniąc funkcję członka zarządu lub będąc zatrudnionym na umowie o pracę, czy umowie zlecenie. Dlatego też powyższy fragment ma tutaj zastosowanie.

Podstawa prawna:
Art. 76a. 1. Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, polegającą na świadczeniu usług w zakresie czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6.
2. Przedsiębiorcy, wykonujący działalność, o której mowa w ust. 1, są również uprawnieni do wykonywania działalności, obejmującej:
1)   prowadzenie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie,
2)   sporządzanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie
– w zakresie określonym odrębnymi przepisami.
3. Działalność, o której mowa w ust. 1 i 2, mogą wykonywać:
1)   przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, jeżeli są uprawnieni do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;
2)   pozostali przedsiębiorcy, pod warunkiem, że czynności z tego zakresu będą wykonywane przez osoby uprawnione do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
4. Uprawnione do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych są, z zastrzeżeniem ust. 6, osoby posiadające certyfikat księgowy, osoby wpisane do rejestru biegłych rewidentów lub na listę doradców podatkowych.
5. Osoby, o których mowa w ust. 4, mogą przy wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, korzystać z pomocy osób nieuprawnionych w rozumieniu ust. 4. W takim przypadku zobowiązane są zapewnić stały i bezpośredni nadzór nad wykonywaniem tych czynności.
6. Osoby, które po otrzymaniu certyfikatu księgowego, uzyskaniu wpisu do rejestru biegłych rewidentów lub na listę doradców podatkowych, zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz za czyny określone w rozdziale 9 ustawy, nie są uprawnione do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Ponadto art. 79 zawiera enumeratywnie wymieniony katalog czynów zabronionych, za których popełnienie ponosi się sankcję karną w postaci grzywny lub ograniczenie wolności. Wypada się przyjrzeć ustępowi 6 wyżej wymienionego przepisu, który dotyczy prowadzenia działalności usługowej w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych bez wymaganych prawem uprawnień. Najpierw jednak należy zdefiniować czym są usługi. W rozumieniu ustawy o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polski usługą jest świadczenie wykonywane przez usługodawcę na własny rachunek, zwykle za wynagrodzeniem, w szczególności usługi budowlane, handlowe oraz usługi świadczone w ramach wykonywanego zawodu.

Z pewnością można stwierdzić iż prowadzenie prowadzenie księgowości w spółce, gdzie jest się członkiem zarządu, nie stanowi usługi w rozumieniu powyższej definicji zatem nie są spełnione wszystkie znamiona czynu zabronionego.  W związku z powyższym, wnioskując a contrario, prowadzenie działalności nieusługowej w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych bez wymaganych prawem uprawnień nie stanowi czynu zabronionego podlegającego sankcji z artykułu 79 ustawy zatem dozwolone jest ich prowadzenie w takim przypadku.

Podstawa prawna:

Art. 79. Kto wbrew przepisom ustawy:
1)   nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,
2)   nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeń biegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,
3)   nie składa sprawozdania finansowego do ogłoszenia,
4)   nie składa sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności we właściwym rejestrze sądowym,
5)   nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów, o których mowa w art. 68,
6)   prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych bez wymaganych uprawnień,
7)   (111) prowadzi działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych lub wykonywania czynności doradztwa podatkowego, do wykonywania których jest uprawniony zgodnie z odrębnymi przepisami – bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 76h ust. 1
– podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Art. 2. ust. 1 Ustawy o świdczeniu usług na terytorium Rzeczyposploitej Polskiej (Dz.U. z 2010 nr 47 poz. 278) Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) usługa — świadczenie wykonywane przez usługodawcę na własny rachunek, zwykle za wynagrodzeniem, w szczególności usługi budowlane, handlowe oraz usługi świadczone w ramach wykonywanego zawodu
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. nr 121 poz. 591).
Ustawa o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polski (Dz.U. z 2010 nr 47 poz. 278)

Categories: prawo

Leave us a reply

Comments (4)

to-top